Shot peening uygulamasında genel faktörler:
1- Almen testi : Shot peening de Kumlama ile (bilye Atışıyla) dövme, uzun yıllar başarıyla kullanılmıştır. Her ne kadar imalatçılar, bu soğuk işleme sürecinin yararlarını uzun zaman önce fark etmiş olsalar da modern (bilye ile) dövme işlemi 1930’lardan beri yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır. 1945 yılında John Almen, bilye püskürterek darbe vurmanın yoğunluğunu ölçmek için bir yöntem yayınladı. Bay Almen, birçokları tarafından modern (bilyeli dövme) işleminin babası olarak tanınıyor. Patenti Almen Strip olarak adlandırılan ince bir metal şeridi ve artı bir Almen Gauge olarak adlandırılan ölçüm makinesi için tescil edilmiştir.
Bu makinede ölçüm yapılması için almen strip dediğimiz metal saç, bir blokun üzerine 4 adet vida ile sabitlenip ve shot peening olacak parçaya monte edilerek bilye oüskürtülmesine maruz bırakılır. Bir graf çizgisi ile Stripin eğriliğini göstere biliriz. Oluşan eğirinin yüksekliği vuruş şiddetini göstermektedir. Bu işlemi otomatik olarak bilgisayar aracılığıyla da çiziebilir, ve farklı zaman, farklı vuruş değeri, vuruş hızı ve kum debisi açısından değerlendirilir. Bu eğriye doygunluk eğrisi de denilir. Altta mevcut örnek eğride, her noktada etken faktörleri açıklaya biliriz.
2- Doygunluk eğrisi bir almen stripin farklı zaman sürelerinde bilye atışına maruz kalması ile çizilir. Eğiri yüksekliği zamana karşı çizildiğinde, atış akışının yoğunluğu (bilye debisi ve zamanı), birinci noktanın değerlendirilmesi ile belirlenebilir, Burada stripin, shot peening işlemine maruz kalma süresi iki katına çıkarsa eğiri yüksekliğinde %10 bir artış olur. Buna %10 Kuralı denir.
| Türbinli Makine | Havalı Makine | |
| 1 | Bilye çapı Elekle control edilir | |
| 2 | Bilye sertliği | Bilye sertliği |
| 3 | Vuruş açısı | Vuruş açısı |
| 4 | Türbin devri | Nozul çapı |
| 5 | Türbin Palet şekli | Nozul türü |
| 6 | Bilye debisi Magna valf ile control edilir | |
| 7 | Parça-Türbin mesafesi | Parça-Nozul mesafesi |
| 8 | Hava basıncı | |
| 9 | İstenilen Örtünme (coverage) | |
| 10 | İstenilen Şiddet (İntensity) | |
3- Bilye çapı ve sertliği shotpeening olacak parçaya göre değişir.
Shotpeening işleminde parçanın malzemesi ve kalınlığı ve yüzey pürüzlülüğüne göre ve eğer over spray alan (shotpeening istenmeyen bölge ama bilye vuruşuna maruz kalan bölge) var ise bilye çapı ve sertliği belirlenir.
4- Vuruş açısı: Tanım olarak çarpma açısı 90° olmalıdır, eğer işlem gören parçanın yüzeyi ile atış kaynağının arasında doksan dereceden daha az bir açı olursa vuruş yoğunluğu azalır, etki derinliği düşer.
5-Bilye debisi Magna valf ile control edilmektedir. Magna valfler üreticisine ve makinesine bağlı farklı modellerde ve farklı kontrol sistemlerile üretilmektedirler.
magna valf
(Kummetal Eğitim Gurubu)