SHOT PEENİNG EĞİTİMİ
Shot peening tekniği nedir?
Shot peening ve ya gerilim giderme için farklı açıklamalar yapabiliriz ama burada daha yaygın ve genel olarak, sanayide anlaşılacak gibi anlatmaya çalışmışız.
Darbe vurma işlemi, basınçlı ve kalıcı bir basınç tabakası oluşturmak ve çeşitli metallerin mekanik özelliklerini değiştirmek için kullanılan, kontrollü bir prosestir. Bilyeli dövme veya püskürme işlemi sırasında, malzeme yüzeyi, ‘vuruşlar’, bombardımanı sonucunda şekillendirilir. Bu “atışlar” metalik bilyeler veya cam-seramik kürecikler ile yapılır. Atış-darbe kuvveti yeni şekiller oluşturmak için yeterlidir. Her atış-darbe mini bir çekiç gibi davranır. Çünkü malzemenin dislokasyon boşluklarını doldurarak, gerilimin giderilmesini sağlamaktadır.
Shot peening veya bilyeli dövme, parçaların yorulma dayanımı değerlerinin arttırılması için prosesin her aşaması kontrol edilmiş bir bilyeli dövme işlemidir. Bir cisme kuvvet uygulandığında veya her hangi bir şekillendirme işlemine tabi tutulduğunda cisimde gerilim oluşur. Gerilim miktarı uygulanan kuvvete bağlıdır, bu gerilimi ölçmek nesnenin uygulanan kuvvete karşı tepkisini ölçmektir.
Yüzey Üstü ve Yüzey Altı Artık Gerilmeler
-
- Yorulma çatlakları genellikle yapının yüzeyinde başlamaktadır. Bu nedenle yüzeydeki artık gerilme, çatlağın başlaması ve yayılması potansiyelinin belirlenebilmesi için önemlidir. Yüzey altındaki çatlaklar genellikle yüzeyin altında bulunan kusurlardan veya farklı malzeme katkılarından dolayı ortaya çıkmaktadır.
- Yüzeydeki gerilmeler, yüzey altındaki çatlak yayılımını da oldukça fazla etkilemektedir.
- Bilya ile yüzey sertleştirme-grilim giderme (shot peening), işleme veya diğer yüzey modifikasyon işlemlerinin etkilerini tam olarak karakterize etmek için yüzey ve yüzey altı gerilme gradyanları gerekmektedir.
shot peening eğitimi ve yüzeyde oluşan karakteristik görsel
- Parça işleme ve diğer yüzey modifikasyonlarının yeterince kontrol edildiği özel durumlarda, yüzeydeki kalıntı gerilme, işlem kalitesinin bir göstergesi olarak kullanılabilmektedir.
Yorulma çatlakları genellikle yapının yüzeyinde başlamaktadır. Bu nedenle yüzeydeki artık gerilme, çatlağın başlaması ve yayılması potansiyelinin belirlenebilmesi için önemlidir. Yüzey altındaki çatlaklar genellikle yüzeyin altında bulunan kusurlardan veya farklı malzeme katkılarından dolayı ortaya çıkmaktadır.
Bilya ile uygulanan shot peening işleminde, yapılan işlemin ve diğer yüzey modifikasyonlarının etkisini doğru şekilde ortaya koyabilmek için yüzey ve yüzey altı gerilme gradyanlarının belirlenmesi gerekmektedir.
Shot peening uygulanmış yüzey
